Het vrouwelijke in het matriarchaat

Vroeger, zo lang geleden dat de mensheid het bijna vergeten was, hadden we op aarde het matriarchaat waarin vrouwelijke waarden zoals saamhorigheid, zorgzaamheid en liefde voor de mens en de natuur werden gerespecteerd. De mens was onderdeel van de natuur en nam slechts wat hij of zij nodig had. Het ritme van de natuur was in ons mensen verankerd. Dat zijn we kwijt geraakt.

Het patriarchaat

We leven nu in een patriarchaat en worden gedreven door doelstellingen, strijd en eigen belang. We verwoesten onze leefomgeving omdat we economisch winst kunnen behalen om er zelf beter van te worden. Puur omdat we geen rekening houden met de kosten voor de natuur. We vergeten daarbij dat we zelf ook onderdeel zijn van de natuur. Als moeder aarde is uitgeput kan ze ons niet meer onderhouden en zullen we van de aardbodem verdwijnen.

Verandering wereldbeeld

Het wordt tijd dat we het vrouwelijke cyclische weten en het mannelijke lineaire denken verenigen tot één geheel. Ieder mens heeft een mannelijk en een vrouwelijk deel[i] en alleen tezamen, als we beide delen hebben geïntegreerd, voelen we ons heel en kunnen we beslissingen nemen met ons hart.

Kaoutar Darmoni, directrice van het Atria instituut (kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis te Amsterdam) geeft deze visie klip en klaar weer in onderstaande TEDx talk, door ‘slechts’ in te zoomen op een klein maar belangrijk onderdeel van het vrouwelijk lichaam, de vagina. De vagina wordt in Afrikaanse landen zoals Tunesië vanuit de vrouwelijke overlevering nog steeds gezien als de poort tot het paradijs en niet als iets waar je, je voor schaamt.


Kaouthar Darmoni, TEDx

In het matriarchaat werd voor vrouwen maandelijks een rustperiode ingebouwd waarin vrouwen tot rust konden komen en hun verbinding met moeder aarde konden vernieuwen. Nu proberen vrouwen deze periode (de menstruatie) stug door te werken. Ze lopen daarin zichzelf voorbij en verliezen daardoor het contact met hun lichaam.[ii]  De periode waarin vrouwen hun verbinding met de aarde vernieuwden is een taboe geworden.

Herstel van het vrouwelijke door integratie

De kracht van vrouwen en daardoor van het vrouwelijke is systematisch ondermijnd door het patriarchaat. Vrouwen worden nog slechts gezien als een seksueel lustobject terwijl sensualiteit een natuurlijk onderdeel is van de vrouw. Waarom dit verbergen? Het vrouwelijke wil weer gezien worden in haar oorspronkelijke vorm, vrij van de ‘male gaze’ (mannelijke blik). Pas als we dat bereiken en zonder seksuele bijbedoelingen over voortplantingsorganen en seks kunnen spreken kunnen we een egalitaire samenleving creëren. Herstel van het vrouwelijke is wat ons te doen staat in de 21e eeuw.

Dat betekent dat het belangrijk is dat we in deze eeuw ook op de werkvloer zorgen voor een egalitair samenkomen van mannelijke en vrouwelijke waarden. Dit vraagt om een paradigma verandering van patriarchaat naar een geïntegreerd matriarchaat-patriarchaat. Hoe sneller we deze omslag kunnen maken, hoe meer we onszelf kunnen zijn, ook op het werk. Herstel van het vrouwelijke zorgt ervoor dat vrouwen geen mannelijke rollen meer hoeven te spelen om serieus te worden genomen. En dat komt iedereen ten goede, ook de mannen.


[i] In het werk van Carl Gustav Jung zien we de anima als het vrouwelijke onbewuste in de man en de animus als het onbewust mannelijke in de vrouw. In de Westerse carrière vrouw zie je echter dat het mannelijke vaak is over ontwikkeld ten koste van het vrouwelijke.

[ii] Menstrual Taboos; Matriarchy Study Group (1978)